Pierwotna działka okazała się jednak zbyt mała, by zapewnić właściwe funkcjonowanie i udostępnianie zabytku. W ostatnich latach samorząd Mazowsza podejmował więc starania o pozyskanie sąsiednich terenów. W 2023 r. zakupiono pierwszą dodatkową działkę umożliwiającą dojazd do obiektu. Dziś podpisano akt notarialny zakupu kolejnej, która pozwoli na pełniejsze zagospodarowanie przestrzeni wokół zabytku.
– Działania samorządu województwa są konsekwentne. Zależy nam na tym, aby odpowiednio zabezpieczyć i zagospodarować teren wokół menonickiego domu modlitwy w Nowym Wymyślu. Jest to jeden z niewielu zachowanych w Polsce obiektów tego typu. Warto więc, aby odzyskał dawny blask i mógł służyć mieszkańcom i turystom – podkreśla marszałek Adam Struzik.
Pieczę nad zborem sprawuje Muzeum Mazowieckie w Płocku, którego filią jest Skansen Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiączeminie Polskim. Po przeprowadzeniu prac konserwatorskich i rewitalizacji obiekt stanie się częścią turystycznego Szlaku Osadnictwa Olenderskiego, który gromadzi najważniejsze i najpiękniejsze pamiątki po tym wyjątkowym zjawisku w Dolinie Środkowej Wisły.
– To miejsce o niezwykłej historii, ważne nie tylko dla pamięci o olenderskim i menonickim dziedzictwie Mazowsza, ale też dla współczesnych mieszkańców regionu. Chcemy, by po zakończeniu prac stało się przestrzenią spotkań, edukacji i kultury – żywą opowieścią o ludziach, którzy przez pokolenia współtworzyli nadwiślański krajobraz. To kolejny krok w stronę zachowania i mądrego udostępniania naszego wspólnego dziedzictwa – dodaje Leonard Sobieraj, dyrektor Muzeum Mazowieckiego w Płocku.
Dom modlitwy Mennonitów w Nowym Wymyślu jest wpisany do rejestru zabytków województwa mazowieckiego. Stanowi cenne świadectwo dziedzictwa olenderskiego i przemian architektonicznych społeczności menonickiej w II połowie XIX w. To ceglany budynek na kamiennej podmurówce z głównym wejściem pośrodku ściany szczytowej, żeliwnym krzyżem na jej zwieńczeniu oraz ścianami z dekoracjami malarskimi. Został wybudowany w 1864 r. z materiałów, które przekazał Menonitom najbogatszy mieszkaniec Wymyśla – Michael Loter. W czasie I wojny światowej obiekt został zniszczony i częściowo rozebrany przez niemieckie wojska – konstrukcję dachu wykorzystano dla wzmocnienia okopów, a blaszane pokrycie przetopiono. Dzięki pomocy materialnej menonitów z USA w 1924 r. kościół odremontowano. Po II wojnie światowej pełnił różne funkcje, w latach 60. – Klubu Ruchu z salą kinową, na początku lat 90. – magazynu Herbapolu. Od 2022 r. jest własnością samorządu Mazowsza.
Marta Milewska
Rzecznik Prasowy
Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego,
tel. 22 59 07 602, kom. 510 591 974,
e-mail: rzecznik@mazovia.pl