Jak rozczytać Mazowsze?

Samorząd Województwa Mazowieckiego od lat konsekwentnie wspiera rozwój kultury w regionie – od dużych instytucji po małe, lokalne inicjatywy. Wśród wielu projektów szczególne miejsce zajmują te, które promują czytelnictwo i dostęp do literatury.

Platformą do wymiany wiedzy i poznania dobrych praktyk w propagowaniu czytelnictwa była konferencja „Wychowanie do czytania – praktyczny poradnik bibliotekarki i bibliotekarza” zorganizowana przez Sekcję Wydawców Dziecięcych i Młodzieżowych Polskiej Izby Książki. Uczestniczyło w niej ponad 80 bibliotekarek i bibliotekarzy, a także nauczycieli i popularyzatorów czytelnictwa. Prelegentami byli: prof. dr hab. Grzegorz Leszczyński, dr Marta Milewska, Joanna Piekarska, Anna Nowacka-Devillard i Katarzyna Domańska.

Zaproszeni goście dyskutowali m.in. o miejscu bibliotek w erze dezinformacji i sztucznej inteligencji, roli bibliotekarza we współczesnym świecie oraz znaczeniu czytania jako klucza do zdobywania kompetencji przyszłości.

Komu najbardziej potrzebne są książki?

Jak podkreśla dr Marta Milewska, książki najbardziej potrzebne są dzieciom. Pozwalają rozwijać słownictwo, rozbudzać wyobraźnię, rozszerzać horyzonty i spojrzenie na świat. Rzeczniczka Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego podczas konferencji opowiedziała także o wsparciu czytelnictwa przez Samorząd Województwa Mazowieckiego, dzieląc się praktycznym spojrzeniem na to, jak skutecznie łączyć samorządowe wsparcie z lokalnymi inicjatywami.

Jak zaznaczyła, samorząd Mazowsza tylko w tym roku wsparł kilkadziesiąt wydarzeń kulturalnych, którym celem było propagowanie czytelnictwa. Wśród nich można wymienić akcje organizowane przez lokalne biblioteki – np. Biblioteka na Dożynkach, podczas której połączono tradycję, zabawę z książkami – biblioteka w Wąsewie (powiat ostrowski, gmina Komorowo) czy Książka łączy pokolenia – biblioteka w Przesmykach (powiat siedlecki). Centrum kultury Izabelin zorganizowało 27. Izabelińskie Spotkania z Książką, w Gostyninie mogliśmy uczestniczyć w Nocy Bibliotek 2025 „Wśród gwiazd i książek”, a w Ostrołęce w Festiwalu Książki.

Dzięki wsparciu samorządu Mazowsza w Mińsku Mazowieckim powstała Aleja Gwiazd Literatury, Miejska Biblioteka Publiczna w Węgrowie zorganizowała spotkania z pisarzami z powiatu węgrowskiego pt. Zamiłowani w literaturze, a w Legionowie powstała Bajkowa Poczytalnia w bibliotece i w plenerze. Myszyniec zaprosił na Noc Poezji. Warte uwagi są także warsztaty i szkolenia dla bibliotekarzy organizowane przez Bibliotekę Publiczną m.st. Warszawy – Bibliotekę Główną Województwa Mazowieckiego (Biblioteka na Koszykowej) oraz wystawy literackie i spektakle oparte na dziełach literatury, które można zobaczyć w Muzeum Literatury w Warszawie. Biblioteka Pedagogiczna w Płocku organizuje liczne konkursy czytelnicze i biesiady literackie. W ofercie znajdziemy zajęcia „Baw się czytaniem – czytaj z LEGO!”, „Koduj z biblioteką”, „Zmysłowa podróż po świecie książek”, „Zaczytane podróże dookoła świata” czy „Czytam, składam, programuję”.

Prof. dr hab. Grzegorz Leszczyński z Instytutu Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego podkreślił, jak ważne jest budzenie w młodych ludziach potrzeby czytania. Wspomniał o roli sztucznej inteligencji w procesie powstawania i obiegu książek.

Joanna Piekarska, kierowniczka Zakładu Edukacji Bibliotekarskiej Biblioteki Narodowej wskazała, że współcześnie możemy mieć dostęp do literatury praktycznie przez 24 godziny na dobę. Dzięki cyfrowej bibliotece Polona.pl, dostępnej z dowolnego miejsca na świecie, możemy zapoznać się z najcenniejszymi zasobami naszej kultury piśmiennej.

O kulisach powstawania książek dla dzieci opowiedziała animatorka i promotorka czytelnictwa Anna Nowacka-Devillard. Jak zaznaczyła, wydawanie książek dla dzieci to ogromna odpowiedzialność. Książka taka powinna spełniać określone wymogi – być dopasowana do wieku, możliwości poznawczych i estetyki. Jak mówiła, bez czytających dzieci nie będzie czytających dorosłych.

Katarzyna Domańska – znawczyni literatury dziecięcej powiedziała o tym, jak ożywić książkę, by dzieci chciały po nią sięgnąć. Przedstawiła też pomysły na nieoczywiste warsztaty czytelnicze.

Nagrania z konferencji dostępne są na stronie internetowej Polskiej Izby Książki.

Wydarzenie było finansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego w ramach „Strategii rozwoju kultury w województwie mazowieckim na lata 2023–2027”.