{"id":86217,"name":"torfowiska-z-bliska","title":"Torfowiska z bliska","desc":"Mokrad\u0142a magazynuj\u0105 wod\u0119, zapobiegaj\u0105 powodziom i suszom, tworz\u0105 lokalny mikroklimat, poch\u0142aniaj\u0105 dwutlenek w\u0119gla i sprzyjaj\u0105 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Chroni\u0105 nas tak\u017ce przed zmianami klimatycznymi.","header":"Torfowiska z bliska","lead":"Mokrad\u0142a magazynuj\u0105 wod\u0119, zapobiegaj\u0105 powodziom i suszom, tworz\u0105 lokalny mikroklimat, poch\u0142aniaj\u0105 dwutlenek w\u0119gla i sprzyjaj\u0105 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Chroni\u0105 nas tak\u017ce przed zmianami klimatycznymi.","keywords":"Miesi\u0119cznik \u201cMazowsze serce Polski\u201d","changes":"","menu":"Torfowiska z bliska","path":"\/pl\/pismo-samorzadu-wojewodztwa-mazowieckiego\/mazowsze-serce-polski-nr-2-82-2025\/torfowiska-z-bliska.html","url":"\/pl\/pismo-samorzadu-wojewodztwa-mazowieckiego\/mazowsze-serce-polski-nr-2-82-2025\/torfowiska-z-bliska.html","infoOwner":"","dateFirstPublicate":"2025-02-24 16:35:21","dateLastVersionPublicate":"2025-02-25 10:23:09","dateAvailableFrom":"","dateAvailableTo":"","type":"Zwyk\u0142a","pageParams":[],"components":[{"id":"dfd675cd-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"PageTitle","name":"Tytu\u0142 sekcji","description":"Tytu\u0142 strony","content":{"title":"Mazowsze. Serce Polski nr 2 (82) 2025"}},{"id":"dfd7d0fb-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"ContentWYSIWYG","name":"Tre\u015b\u0107 strony","description":"Tre\u015b\u0107 strony","content":{"content":"\u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003EMokrad\u0142a\u003C\/strong\u003E to obszary l\u0105dowe stale lub okresowo zalane wod\u0105. Zaliczamy do nich \u003Cstrong\u003Ebagna, torfowiska, moczary, jeziora, rzeki, tereny zalewowe\u003C\/strong\u003E. Stanowi\u0105 4% teren\u00f3w l\u0105dowych na \u015bwiecie i s\u0105 w stanie zgromadzi\u0107 podobn\u0105 ilo\u015b\u0107 wody co pozosta\u0142e gleby \u015bwiata. O tym jak s\u0105 wa\u017cne, nie tylko dla ekosystemu, \u015bwiadczy fakt, \u017ce 2 lutego ustanowiony zosta\u0142 \u015awiatowym Dniem Mokrade\u0142.\u003C\/p\u003E\n\u003Ch2\u003ETo nie tak, jak my\u015blimy\u003C\/h2\u003E\n\u003Cp\u003ECzym jest torf? Pierwsze skojarzenie to ziemia pod uprawy do ogr\u00f3dka. Nic bardziej mylnego. \u003Cstrong\u003ETorf to w rzeczywisto\u015bci ska\u0142a osadowa, kopalina, pochodz\u0105ca z niepe\u0142nego rozk\u0142adu szcz\u0105tk\u00f3w ro\u015blinnych w warunkach du\u017cej wilgotno\u015bci.\u003C\/strong\u003E Powstaje przez odk\u0142adanie si\u0119 nieroz\u0142o\u017conych lub cz\u0119\u015bciowo roz\u0142o\u017conych ro\u015blin typowych dla obszar\u00f3w podmok\u0142ych. Opr\u00f3cz tego, \u017ce torf jest magazynem wody, zawiera r\u00f3wnie\u017c bardzo du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 zwi\u0105zanego w\u0119gla.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003ETorf jest zasobem praktycznie nieodnawialnym, powstaj\u0105cym przez tysi\u0105ce lat. W zale\u017cno\u015bci od typu torfowiska warstwa torfu przyrasta rocznie od 0,4 mm (torfowiska niskie) do oko\u0142o 2 mm (torfowiska wysokie).\u003C\/p\u003E\n\u003Ch2\u003EJak mumie\u003C\/h2\u003E\n\u003Cp\u003EZe wzgl\u0119du na \u003Cstrong\u003Ewarunki uniemo\u017cliwiaj\u0105ce roz\u0142o\u017cenie si\u0119 materii organicznej, torfowiska maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 konserwowania i mumifikacji\u003C\/strong\u003E. Znane s\u0105 odkrycia dobrze zachowanych szcz\u0105tk\u00f3w ludzkich. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 odkryte w Danii w 1950 r. cia\u0142o mieszka\u0144ca P\u00f3\u0142wyspu Jutlandzkiego, pochodz\u0105ce sprzed oko\u0142o 2300 lat!\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EOsuszanie torfowisk w wyniku melioracji b\u0105d\u017a pozyskiwania torfu jest zjawiskiem nieodwracalnym. Raz wysuszonego torfu nie da si\u0119 ponownie nawodni\u0107. Wysuszony torf (mursz) jest \u0142atwopalny, a po\u017cary torfowisk s\u0105 trudne do ugaszenia. Mog\u0105 trwa\u0107 nawet kilka miesi\u0119cy.\u003C\/p\u003E\n\u003Ch2\u003EMazowieckie torfianki\u003C\/h2\u003E\n\u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003ENa Mazowszu jest kilka tego typu obszar\u00f3w prawnie chronionych.\u003C\/strong\u003E Jednym z cenniejszych i najwi\u0119kszych torfowisk niskich jest \u003Cstrong\u003EBagno Ca\u0142owanie\u003C\/strong\u003E nieopodal Osiecka (obj\u0119te ochron\u0105 obszarow\u0105 Natura 2000). Przez jego fragment wytyczona jest \u015bcie\u017cka dydaktyczna \u201e13 b\u0142ota st\u00f3p\u201d.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003ENa Bagnie Ca\u0142owanie prowadzony jest monitoring poziomu wody w pok\u0142adach torfu. Do pomiar\u00f3w wykorzystuje si\u0119 piezometry \u2013 studzienki w postaci zakopanych rurek o d\u0142ugo\u015bci 2 i 4 metr\u00f3w, a mierzenie poziomu wody odbywa si\u0119 przy pomocy gwizdka hydrogeologicznego.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003EBagna Celestynowskie\u003C\/strong\u003E to kolejny obszar stanowi\u0105cy skupisko wydm i torfowisk. Zosta\u0142 obj\u0119ty w 2011 r. obszarow\u0105 form\u0105 ochrony Natura 2000.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003ENa torfowiskach rosn\u0105 takie ro\u015bliny jak m.in.: bagno zwyczajne, bor\u00f3wka bagienna, \u017curawina b\u0142otna, rosiczka okr\u0105g\u0142olistna, we\u0142nianka pochwowata, modrzewnica zwyczajna.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EW okresie mi\u0119dzywojennym torf by\u0142 wykorzystywany jako cenny opa\u0142. W tym czasie na obecnych terenach \u003Cstrong\u003EMazowieckiego Parku Krajobrazowego (MPK)\u003C\/strong\u003E wydobyto wiele tego surowca, a w powsta\u0142ych wyrobiskach utworzy\u0142y si\u0119 liczne jeziora potorfowe. Jednym z nich jest \u003Cstrong\u003Ejezioro \u201eTorfy\u201d\u003C\/strong\u003E \u2013 centrum \u003Cstrong\u003Erezerwatu \u201eNa Torfach im. Janusza Koz\u0142owskiego\u201d\u003C\/strong\u003E, zlokalizowane na terenie gminy Karczew.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EInne rezerwaty le\u017c\u0105ce na terenie MPK, kt\u00f3rych zadaniem jest ochrona torfowisk, to: \u003Cstrong\u003EPogorzelski Mszar, \u017burawinowe Bagno, Szerokie Bagno, Bagno Bocianowskie, Czarci D\u00f3\u0142\u003C\/strong\u003E. Ich \u0142\u0105czna powierzchnia wynosi 192,11 ha.\u003C\/p\u003E\n\u003Chr \/\u003E\n\u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003ERobert Belina\u003C\/strong\u003E zast\u0119pca dyrektora Mazowieckiego Zespo\u0142u Park\u00f3w Krajobrazowych\u00a0\u003C\/p\u003E\n\u003Cblockquote\u003E\n\u003Cp\u003E\u2013 Opr\u00f3cz ochrony torfowisk i bagien bardzo wa\u017cna jest r\u00f3wnie\u017c ochrona teren\u00f3w zalewowych i podmok\u0142ych. Ostatnie dwa suche lata sprawi\u0142y, \u017ce poziom wody na torfowiskach spad\u0142 drastycznie. Na Bagnie Ca\u0142owanie r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy pomiarami w sierpniu 2020 r. a sierpniem 2024 r. ukazuje spadek o min. 50 cm. Susza dotyka tak\u017ce inne cenne przyrodniczo zbiorniki wodne. W ub.r. dzi\u0119ki pomocy druh\u00f3w z OSP \u0141uk\u00f3wiec, kt\u00f3rzy dolewali wod\u0119 z woz\u00f3w stra\u017cackich, uratowano przed ca\u0142kowitym wyschni\u0119ciem Czarne Stawki, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje chroniony gatunek ryby \u2013 strzebla b\u0142otna, ale tak\u017ce zaskro\u0144ce, bobry czy zimorodki.\u003C\/p\u003E\n\u003C\/blockquote\u003E","promotion":false}},{"id":"dfd842ee-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"Gallery","name":"Galeria zdj\u0119\u0107","description":"Galeria","content":[{"id":217326,"name":"knie\u0107 b\u0142otna.jpg","image":"\/resource\/image\/1\/3\/71718\/217326\/0x0.jpg","description":"Knie\u0107 b\u0142otna czyli kaczeniec - ro\u015blina o grubym k\u0142\u0105czu i wielu \u017c\u00f3\u0142tych kwiatach."},{"id":217328,"name":"Bagno zwyczajne.jpg","image":"\/resource\/image\/1\/3\/71718\/217328\/0x0.jpg","description":"Bagno zwyczajne - drobna ro\u015blinka z bia\u0142ym kwieciem."},{"id":217329,"name":"We\u0142nianka pochwowata.jpg","image":"\/resource\/image\/1\/3\/71718\/217329\/0x0.jpg","description":"We\u0142nianka pochwowata - okaza\u0142a k\u0119pa ro\u015blin o delikatnych \u0142ody\u017ckach i drobnych bia\u0142ych kwiatach."},{"id":217322,"name":"Robert Belina - Zast\u0119pca Dyrektora MZPK.jpg","image":"\/resource\/image\/1\/3\/71718\/217322\/0x0.jpg","description":"Robert Belina - Zast\u0119pca Dyrektora MZPK.jpg"}]},{"id":"dfd8b3b0-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"Attachment","name":"Za\u0142\u0105czniki:","description":"Za\u0142\u0105czniki do strony"},{"id":"6cb5c90f-b798-11ea-971f-0050568c03d4","type":"PageDescription","name":"","description":"Zajawka strony","content":{"desc":"Mokrad\u0142a magazynuj\u0105 wod\u0119, zapobiegaj\u0105 powodziom i suszom, tworz\u0105 lokalny mikroklimat, poch\u0142aniaj\u0105 dwutlenek w\u0119gla i sprzyjaj\u0105 bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Chroni\u0105 nas tak\u017ce przed zmianami klimatycznymi."}},{"id":"dfd99ff8-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"PageMeta","name":"Data publikacji strony","description":"Metryczka strony","content":{"likeCount":0,"disLikeCount":0,"likeUrl":"\/admin\/counter\/count-like","showLikeButtons":false,"pubDate":"2025-02-24 16:35:21","modDate":"2025-02-25 10:23:09","tags":[{"ID":19,"TEXT":"miesi\u0119cznik \u201eMazowsze serce Polski\u201d","URL":"?tag[]=19"}],"newsPageUrl":"","config":{"html-id":"","css-class":"","css-style":"","name":"Data publikacji strony","header":"","enabled":true,"cacheable":false,"template":"component.phtml","render-mode":1,"reload-period":0,"show-from":null,"show-to":null,"properties-types":{"htmlId":"string","cssClass":"string","cssStyle":"string","name":"string","header":"string","enabled":"bool","cacheable":"bool","template":"string","renderMode":"int","reloadPeriod":"int"},"show-printer":false,"show-pdf":false,"show-add-date":true,"show-mod-date":true,"show-social":false,"contact-url":"","recommend-url":"","show-like-buttons":false,"export":false,"show-tags":false,"tag-url":"","show-publicator":true,"show-info-creator":true}}},{"id":"137febce-33f2-11eb-89f6-0050568c021d","type":"PageTitle","name":"Nag\u0142\u00f3wek strony","description":"Tytu\u0142 strony","content":{"title":"Torfowiska z bliska"}},{"id":"476d2298-3409-11eb-89f6-0050568c021d","type":"PageMeta","name":"Przyciski drukowania","description":"Metryczka strony","content":{"likeCount":0,"disLikeCount":0,"likeUrl":"\/admin\/counter\/count-like","showLikeButtons":false,"pubDate":null,"modDate":null,"tags":[{"ID":19,"TEXT":"miesi\u0119cznik \u201eMazowsze serce Polski\u201d","URL":"?tag[]=19"}],"newsPageUrl":"","config":{"html-id":"","css-class":"","css-style":"","name":"Przyciski drukowania","header":"","enabled":true,"cacheable":false,"template":"component.phtml","render-mode":1,"reload-period":0,"show-from":null,"show-to":null,"properties-types":{"htmlId":"string","cssClass":"string","cssStyle":"string","name":"string","header":"string","enabled":"bool","cacheable":"bool","template":"string","renderMode":"int","reloadPeriod":"int"},"show-printer":true,"show-pdf":true,"show-add-date":false,"show-mod-date":false,"show-social":false,"contact-url":"","recommend-url":"","show-like-buttons":false,"export":true,"show-tags":false,"tag-url":"","show-publicator":false,"show-info-creator":false}}},{"id":"e47d1ad8-7110-11eb-a90d-0050568c868b","type":"Html","name":"kod html","description":"HTML","content":{"content":{"html":"\u003Cstrong\u003E\u003Cbr \/\u003EUWAGA\u003Cbr \/\u003EInformacje opublikowane przed 1 stycznia 2021 r. dost\u0119pne s\u0105 na stronie\u003Cspan\u003E\u0026nbsp;\u003C\/span\u003E\u003Ca href=\u0022https:\/\/archiwum.mazovia.pl\u0022\u003Earchiwum.mazovia.pl\u003C\/a\u003E\u003C\/strong\u003E\n\u003Cp\u003E\u003C\/p\u003E"}}},{"id":"395cc210-8012-11eb-a90d-0050568c868b","type":"PageThumbnail","name":"Miniatura strony","description":"Miniaturka strony","content":{"thumbnail":"\/resource\/image\/1\/3\/71718\/217301\/0x0.jpg","alt":"Torfowisko niskie - Bagno Ca\u0142owanie, nad nim drewniana \u015bcie\u017cka dla turyst\u00f3w.","title":null,"author":"fot. arch. Mazowieckiego Zespo\u0142u Park\u00f3w Krajobrazowych"}}]}