{"id":86853,"name":"ostatnie-dni-ksiestwa-mazowieckiego","title":"Ostatnie dni Ksi\u0119stwa Mazowieckiego","desc":"Po bezpotomnej \u015bmierci ostatniego Piasta mazowieckiego, zgodnie z prawem, ksi\u0119stwo przechodzi\u0142o pod panowanie kr\u00f3la polskiego. Wprawdzie \u017cy\u0142y wci\u0105\u017c dwie Piast\u00f3wny, ale prawo dziedziczenia tronu ich nie uwzgl\u0119dnia\u0142o.","header":"Ostatnie dni Ksi\u0119stwa Mazowieckiego","lead":"Po bezpotomnej \u015bmierci ostatniego Piasta mazowieckiego, zgodnie z prawem, ksi\u0119stwo przechodzi\u0142o pod panowanie kr\u00f3la polskiego. Wprawdzie \u017cy\u0142y wci\u0105\u017c dwie Piast\u00f3wny, ale prawo dziedziczenia tronu ich nie uwzgl\u0119dnia\u0142o.","keywords":"","changes":"","menu":"Ostatnie dni Ksi\u0119stwa Mazowieckiego","path":"\/pl\/pismo-samorzadu-wojewodztwa-mazowieckiego\/mazowsze-serce-polski-nr-3-83-2025\/ostatnie-dni-ksiestwa-mazowieckiego.html","url":"\/pl\/pismo-samorzadu-wojewodztwa-mazowieckiego\/mazowsze-serce-polski-nr-3-83-2025\/ostatnie-dni-ksiestwa-mazowieckiego.html","infoOwner":"","dateFirstPublicate":"2025-03-20 12:39:05","dateLastVersionPublicate":"2025-03-20 12:46:07","dateAvailableFrom":"","dateAvailableTo":"","type":"Zwyk\u0142a","pageParams":[],"components":[{"id":"dfd675cd-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"PageTitle","name":"Tytu\u0142 sekcji","description":"Tytu\u0142 strony","content":{"title":"Mazowsze. Serce Polski nr 3 (83) 2025"}},{"id":"dfd7d0fb-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"ContentWYSIWYG","name":"Tre\u015b\u0107 strony","description":"Tre\u015b\u0107 strony","content":{"content":"\u003Cp\u003EHistorycy przyjmuj\u0105 1526 rok za dat\u0119 inkorporacji Mazowsza do Korony \u2013 wtedy w\u0142a\u015bnie wygas\u0142a linia Piast\u00f3w mazowieckich. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej kr\u00f3l Zygmunt I Stary odebra\u0142 przysi\u0119g\u0119 wierno\u015bci od szlachty mazowieckiej. Jednak ca\u0142y proces trwa\u0142 jeszcze 3 lata, poniewa\u017c nasi przodkowie chcieli zachowa\u0107 cho\u0107 resztki dawnej autonomii. Ostatecznie w 1529 roku dosz\u0142o do ugody, na mocy kt\u00f3rej ksi\u0119stwo zosta\u0142o wcielone do Korony, a szlachta mazowiecka zr\u00f3wnana w prawach i obowi\u0105zkach z koronn\u0105.\u003C\/p\u003E\n\u003Cblockquote\u003E\n\u003Cp\u003E\u2013 Je\u015bli ciekawi Pa\u0144stwa, jak wygl\u0105da\u0142a sytuacja w przededniu inkorporacji Mazowsza do Korony, jak przebiega\u0142y negocjacje, jakie emocje towarzyszy\u0142y szlachcie i kr\u00f3lowi, to warto koniecznie przeczyta\u0107 tekst \u201eInkorporacja Mazowsza do Korony\u201d autorstwa prof. Ireny Gieysztorowej. Analiza sytuacji przedstawiona w artykule przybli\u017cy Pa\u0144stwu realia powstawania p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca lat temu wojew\u00f3dztwa mazowieckiego \u2013 m\u00f3wi \u003Cstrong\u003ELudwik Rakowski\u003C\/strong\u003E, przewodnicz\u0105cy sejmiku (klub KO).\u003C\/p\u003E\n\u003C\/blockquote\u003E\n\u003Cp\u003EIrena Gieysztorowa (1914\u20131999) by\u0142a mediewistk\u0105, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni\u0105 \u201eAtlasu historycznego Polski\u201d oraz trzytomowej \u201eLustracji wojew\u00f3dztwa mazowieckiego z roku 1565\u201d. W latach 70. XX w. by\u0142a prekursork\u0105 metody rekonstrukcji historii rodzin na podstawie metryk parafialnych, opracowanej przez Louisa Henry\u2019ego, a obecnie uznawanej za podstaw\u0119 bada\u0144 demograficznych. W swoich tekstach na temat schy\u0142ku Ksi\u0119stwa Mazowieckiego przedstawi\u0142a barwny obraz inkorporacji ksi\u0105\u017c\u0119cego Mazowsza i jego wzrostu w granicach Rzeczypospolitej.\u003C\/p\u003E\n\u003Cblockquote\u003E\n\u003Cp\u003E\u2013 Zbli\u017caj\u0105ca si\u0119 500. rocznica tego wydarzenia jest doskona\u0142\u0105 okazj\u0105, by przypomnie\u0107 dzieje Ksi\u0119stwa Mazowieckiego i ukaza\u0107 dziedzictwo potomk\u00f3w Konrada I, kt\u00f3rzy \u2013 sprawuj\u0105c rz\u0105dy przez trzy stulecia \u2013 zak\u0142adali miasta, wznosili zamki, fundowali ko\u015bcio\u0142y, kodyfikowali prawo, wydawali przywileje umo\u017cliwiaj\u0105ce spo\u0142eczno-gospodarczy rozw\u00f3j regionu \u2013 m\u00f3wi marsza\u0142ek \u003Cstrong\u003EAdam Struzik\u003C\/strong\u003E (klub TD-PSL-PL2050).\u003C\/p\u003E\n\u003C\/blockquote\u003E\n\u003Ch2\u003EZapraszamy do lektury artyku\u0142u autorstwa prof. Ireny Gieysztorowej \u201eInkorporacja Mazowsza do Korony\u201d, zamieszczonego w \u201eNotatkach P\u0142ockich\u201d nr 2\/90 z 1977 roku.\u003C\/h2\u003E\n\u003Cp\u003EZ perspektyw paru minionych stuleci i w og\u00f3lnopolskiej skali wydarze\u0144 fakt utraty Mazowsza w r. 1526 kwituj\u0105 opracowania historii Polski lakonicznym sformu\u0142owaniem stwierdzaj\u0105cym, \u017ce wobec wyga\u015bni\u0119cia m\u0119skiej linii Piast\u00f3w mazowieckich Zygmunt Stary przy\u0142\u0105czy\u0142 t\u0119 dzielnic\u0119 do Korony. \u0179r\u00f3d\u0142a \u00f3wczesne przedstawiaj\u0105 plastycznie z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 sprawy, t\u0119tni\u0105cej od antagonizm\u00f3w i rozgrywek o sukcesj\u0119 mazowieck\u0105, zrodzonej w klimacie dramatu bez ma\u0142a szekspirowskiego ze wszystkimi jego elementami: nami\u0119tno\u015bci\u0105, walk\u0105 o w\u0142adz\u0119, widmem zbrodni.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EKolejna, stosunkowo szybka, bo trwaj\u0105ca \u0142\u0105cznie sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat likwidacja poszczeg\u00f3lnych ksi\u0105stewek mazowieckich stanowi t\u0142o og\u00f3lne i wprowadzenie do tragicznego epilogu, kt\u00f3ry rozegra\u0142 si\u0119 w latach dwudziestych XVI wieku na dworze ostatnich ksi\u0105\u017c\u0105t mazowieckich.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EBli\u017cej niewyja\u015bnione okoliczno\u015bci niemal r\u00f3wnoczesnej \u015bmierci dwu kilkunastoletnich ksi\u0105\u017c\u0105t rawskich w 1462 (wg opinii wsp\u00f3\u0142czesnego im Jana D\u0142ugosza otrutych), bezpotomny zgon czterdziestoletniego ksi\u0119cia p\u0142ockiego w r. 1495 i w\u0142\u0105czenie tych ksi\u0119stw do Korony doprowadzi\u0142y do tego, \u017ce z ca\u0142ego Mazowsza tylko dzielnica warszawska zachowa\u0142a w \u003Cstrong\u003Epocz\u0105tku XVI w.\u003C\/strong\u003E swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 pod nazw\u0105 \u003Cstrong\u003EKsi\u0119stwa Mazowieckiego\u003C\/strong\u003E. W tych warunkach nag\u0142a \u015bmier\u0107 dwudziestoczteroletnich ksi\u0105\u017c\u0105t Stanis\u0142awa w r. 1524 i Janusza w r. 1526 zamyka proces zjednoczenia na korzy\u015b\u0107 Korony.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EOkoliczno\u015bci tych zgon\u00f3w okre\u015blane przez wzburzon\u0105 opini\u0119 mazowieck\u0105 mianem zbrodni czyni\u0142y z niej ze stanowiska polskiej racji stanu beatum scelus. Mazowsze bowiem w zwi\u0105zku z przesuni\u0119ciem si\u0119 na p\u00f3\u0142noc \u015brodka ci\u0119\u017cko\u015bci Rzeczypospolitej po unii z Litw\u0105 i uzyskaniu dost\u0119pu do Ba\u0142tyku przez przy\u0142\u0105czenie Pomorza Gda\u0144skiego nabra\u0142o ze wzgl\u0119du na swe po\u0142o\u017cenie szczeg\u00f3lnego waloru politycznego. W zrozumieniu donios\u0142o\u015bci \u015bci\u015blejszego zespolenia ksi\u0119stwa mazowieckiego z Koron\u0105, pr\u00f3bowano wi\u0119c o\u017ceni\u0107 Zygmunta I, kiedy ten owdowia\u0142 w r. 1515, z matk\u0105 ostatnich ksi\u0105\u017c\u0105t a wdow\u0105 po Konradzie II, Ann\u0105 Radziwi\u0142\u0142\u00f3wn\u0105, a nast\u0119pnie snuto projekt ma\u0142\u017ce\u0144stwa mi\u0119dzy c\u00f3rk\u0105 Zygmunta, kr\u00f3lewn\u0105 Jadwig\u0105 i ksi\u0119ciem Stanis\u0142awem, a po jego \u015bmierci Januszem. Plany matrymonialne spe\u0142z\u0142y ostatecznie na niczym, a obaj ksi\u0105\u017c\u0119ta zmarli jeden po drugim w tajemniczych okoliczno\u015bciach, w ci\u0105gu niespe\u0142na dwu lat. \u003Cstrong\u003ENa temat sukcesji mazowieckiej wypowiada\u0142 si\u0119 marsza\u0142ek Piotr Kmita tymi s\u0142owy\u003C\/strong\u003E: \u201eKsi\u0119stwo mazowieckie niema\u0142e jest i nie do pogardzenia, a w tych burzliwych czasach mo\u017ce Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci niema\u0142o korzy\u015bci i powagi doda\u0107\u201d.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EUstalenie motyw\u00f3w domniemanej zbrodni oraz jej mechanizmu, wykrycie jej organizator\u00f3w i wykonawc\u00f3w stanowi\u0105 pasjonuj\u0105cy a dot\u0105d niedostatecznie wykorzystany temat bada\u0144 prowadz\u0105cych prost\u0105 drog\u0105 w swoisty rodzaj historycznego i kryminalnego powie\u015bciopisarstwa. \u003Cstrong\u003EOpinia powszechna\u003C\/strong\u003E, kt\u00f3rej wyrazicielem by\u0142 anonimowy, wsp\u00f3\u0142czesny kronikarz, prawdopodobnie sekretarz kr\u00f3lewski, p\u00f3\u017aniejszy kanonik p\u0142ocki, ks. Stanis\u0142aw G\u00f3rski, \u003Cstrong\u003Eoskar\u017ca o otrucie obu ksi\u0105\u017c\u0105t\u003C\/strong\u003E, a nawet poprzednio ich matki, \u003Cstrong\u003Ewojewodziank\u0119 Katarzyn\u0119 Radziejowsk\u0105\u003C\/strong\u003E, zawiedzion\u0105 w swej mi\u0142o\u015bci czy raczej ambicji zostania ksi\u0119\u017cn\u0105 mazowieck\u0105. \u003Cstrong\u003ENa li\u015bcie os\u00f3b zamieszanych w tej sprawie\u003C\/strong\u003E umieszczono r\u00f3wnie\u017c dostawc\u0119 lek\u00f3w na dw\u00f3r ksi\u0105\u017c\u0119cy, zaufanego Bony, \u003Cstrong\u003EW\u0142ocha, Jana Alantsee\u003C\/strong\u003E, syna aptekarza Kazimierza Jagiello\u0144czyka. Oboje oni wyszli z tej sprawy obronn\u0105 r\u0119k\u0105. Katarzyna Radziejowska po\u015blubi\u0142a w jaki\u015b czas potem Konrada Oborskiego, przedstawiciela jednej z wybitniejszych rodzin mazowieckich. W\u0142oski aptekarz w obawie przed samos\u0105dem ludu musia\u0142 wprawdzie uchodzi\u0107 na jaki\u015b czas z kraju \u003Cstrong\u003Epod ochron\u0105 listu \u017celaznego\u003C\/strong\u003E wystawionego mu przez kr\u00f3la Zygmunta, ale kiedy sprawa ucich\u0142a, powr\u00f3ci\u0142 do P\u0142ocka, gdzie zosta\u0142 nawet burmistrzem; potem przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Krakowa, suto zaopatrzony przez Bon\u0119 sta\u0142 si\u0119 za\u0142o\u017cycielem zamo\u017cnej dynastii patrycjuszowskiej.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003E\u015amier\u0107 ksi\u0119cia Janusza przyp\u0142aci\u0142o natomiast \u017cyciem\u003C\/strong\u003E kilkunastu przypadkowych statyst\u00f3w straconych publicznie dla roz\u0142adowania napi\u0119tej atmosfery i dla zaspokojenia \u017c\u0105dnego pomszczenia \u015bmierci ksi\u0105\u017c\u0105t t\u0142umu. Regularne dochodzenie bowiem w oparciu o zeznania \u015bwiadk\u00f3w oraz przeprowadzon\u0105 przez lekarza kr\u00f3lewskiego sekcj\u0119 zw\u0142ok ksi\u0119cia Janusza, stwierdzi\u0142o w dwa lata p\u00f3\u017aniej, \u017ce ksi\u0105\u017c\u0119 zmar\u0142 \u015bmierci\u0105 naturaln\u0105.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EMimo oficjalnego uciszenia i zdementowania pog\u0142osek zgon obu ksi\u0105\u017c\u0105t pozostawa\u0142 w dalszym ci\u0105gu w kr\u0119gu zainteresowa\u0144 i by\u0142 tematem spornych i rozbie\u017cnych wypowiedzi wsp\u00f3\u0142czesnych. Zdaniem niekt\u00f3rych zgubi\u0142y ksi\u0105\u017c\u0105t hulaszczy tryb \u017cycia i opilstwo, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednak opowiada\u0142a si\u0119 za otruciem, przy czym zgodnie z zasad\u0105 is fecit cui prodest posuwano si\u0119 do przypisywania \u003Cstrong\u003Einicjatywy \u015bmierci\u003C\/strong\u003E niepopularnej w\u015br\u00f3d szlachty \u003Cstrong\u003Ekr\u00f3lowej Bonie\u003C\/strong\u003E, wi\u0105\u017c\u0105c to z jej planami dynastycznymi\u003Cstrong\u003E. Okoliczno\u015bci\u0105 obci\u0105\u017caj\u0105c\u0105\u003C\/strong\u003E m\u00f3g\u0142by by\u0107 tutaj odnotowany w Metryce Koronnej fakt hojnego wynagrodzenia lekarza, aptekarza i kuchmistrza zmar\u0142ych ksi\u0105\u017c\u0105t z pomini\u0119ciem innych dworzan. Natomiast warto\u015b\u0107 pewnego rodzaju alibi ma przebieg pertraktacji z pos\u0142em ksi\u0119cia mantua\u0144skiego o r\u0119k\u0119 c\u00f3rki Zygmunta I z pierwszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kr\u00f3lewny Jadwigi, przerwanych z powodu przyrzeczenia jej Januszowi. Fakt, \u017ce obaj ksi\u0105\u017c\u0119ta zmarli niezupe\u0142nie nagle, ale po kilkutygodniowej lub kilkumiesi\u0119cznej chorobie, nie najlepiej r\u00f3wnie\u017c odpowiada wersji otrucia. Natomiast \u003Cstrong\u003Ewysuni\u0119ta przez jednego z dzisiejszych historyk\u00f3w koncepcja\u003C\/strong\u003E dziedzicznej w tej linii Piast\u00f3w gru\u017alicy (za D\u0142ugoszem) maj\u0105cej w po\u0142\u0105czeniu z niew\u0142a\u015bciwym trybem \u017cycia spowodowa\u0107 zgon, koliduje z opini\u0105 o ich atletycznej budowie, uwidocznionej na ich nagrobku. W r. 1953 przy pracach nad odbudow\u0105 katedry \u015bw. Jana w Warszawie natrafiono na zamurowane pod posadzk\u0105 szcz\u0105tki kostne obu ksi\u0105\u017c\u0105t. W nadziei na to, \u017ce mo\u017ce nowoczesne metody badania roz\u015bwietl\u0105 po tylu wiekach tajemnic\u0119 ich \u015bmierci, przewieziono je do Zak\u0142adu Medycyny S\u0105dowej. Rezultaty okaza\u0142y si\u0119 znikome, istnienia arszenniku w ko\u015bciach nie stwierdzono, co nie wy\u0142\u0105cza oczywi\u015bcie mo\u017cliwo\u015bci operowania innym rodzajem trucizny wolniej dzia\u0142aj\u0105cej, zw\u0142aszcza pochodzenia ro\u015blinnego.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003EWr\u00f3\u0107my jednak do wypadk\u00f3w roku 1526.\u003C\/strong\u003E Wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci ksi\u0119cia Janusza w dniu 10 marca szybko dotar\u0142a do kr\u00f3la, kiedy ten znajdowa\u0142 si\u0119 na Pomorzu u\u015bmierzaj\u0105c zamieszki reformacyjne w miastach pruskich i zacie\u015bniaj\u0105c ich zwi\u0105zek z Koron\u0105. Wie\u015bci nap\u0142ywaj\u0105ce z Ksi\u0119stwa Mazowieckiego by\u0142y niepokoj\u0105ce. \u003Cstrong\u003EWrzenie spowodowane nag\u0142\u0105 \u015bmierci\u0105 m\u0142odych ksi\u0105\u017c\u0105t\u003C\/strong\u003E mog\u0142o si\u0119 przerodzi\u0107 w zbrojne powstanie nie tyle w obronie do\u015b\u0107 w\u0105tpliwych, jak si\u0119 oka\u017ce, praw ksi\u0119\u017cniczki Anny, jedynej pozosta\u0142ej w Warszawie siostry obu zmar\u0142ych, ile w obronie niezawis\u0142o\u015bci ksi\u0119stwa. Opowiadano, \u017ce w obawie przed wojn\u0105 t\u0142umy uchod\u017ac\u00f3w z rodzinami i dobytkiem szukaj\u0105 schronienia w s\u0105siednich wojew\u00f3dztwach. W przewidywaniu aktu przemocy ze strony kr\u00f3la polskiego separaty\u015bci mazowieccy podtrzymywani przez Ann\u0119 porozumiewali si\u0119 z Albrechtem pruskim, kt\u00f3ry snu\u0142 plany ma\u0142\u017ce\u0144stwa mi\u0119dzy ksi\u0119\u017cniczk\u0105 i swoim bratem. Wobec tych nastroj\u00f3w przeprowadzenie akcji zjednoczeniowej wymaga\u0142o du\u017cej rozwagi i ostro\u017cno\u015bci.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EPod koniec kwietnia zebra\u0142 si\u0119 w Warszawie sejm mazowiecki z\u0142o\u017cony z rady ksi\u0105\u017c\u0119cej i pos\u0142\u00f3w ziemskich, maj\u0105cy radzi\u0107 o przysz\u0142ych losach Ksi\u0119stwa. Idea odr\u0119bno\u015bci by\u0142a droga zw\u0142aszcza dygnitarzom, kszta\u0142tuj\u0105cym program polityczny dzielnicy, bo jej utrata r\u00f3wna\u0142a si\u0119 rezygnacji z w\u0142adzy, dostoje\u0144stw i p\u0142yn\u0105cych st\u0105d korzy\u015bci. Natomiast szlachta mazowiecka, szczeg\u00f3lnie za\u015b najubo\u017csza, zwana zagrodow\u0105, na zr\u00f3wnaniu w prawach ze szlacht\u0105 koronn\u0105 mog\u0142a by\u0142a tylko zyska\u0107. W\u0142a\u015bciwymi rzecznikami autonomii. Ksi\u0119stwa byli wi\u0119c reprezentanci kilkunastu mo\u017cniejszych w nim rodzin\u003Cstrong\u003E. Ci przyw\u00f3dcy polityczni, walcz\u0105cy o niezawis\u0142o\u015b\u0107 Mazowsza\u003C\/strong\u003E i w\u0142asne stanowiska, a\u017c do czasu zapewnienia sobie nadal przewagi w nowym uk\u0142adzie si\u0142, to: wojewoda mazowiecki Feliks Brzeski z rodu Prawdzic\u00f3w oraz kasztelanowie \u2013 czerski \u2013 Wawrzyniec Pra\u017cmowski z rodu Ko\u015bciesz\u00f3w, wiski \u2013 Jan Loski z rodu Rogal\u00f3w, ochmistrz dworu ksi\u0119\u017cniczki, wyszogrodzki \u2013 Aleksy \u0141ubecki z rodu Prus\u00f3w, zakroczymski \u2013 Jan Kryski z rodu Prawdzic\u00f3w, ciechanowski \u2013 Jan Oborski z rodu Pierzcha\u0142\u00f3w, oraz liwski \u2013 Micha\u0142 Zaliwski z rodu Junosz\u00f3w. Obok dygnitarzy \u015bwieckich wyst\u0119powali r\u00f3wnie\u017c dostojnicy ko\u015bcielni Miko\u0142aj \u017bukowski z rodu Prus\u00f3w, proboszcz kolegiaty warszawskiej, kanclerz ksi\u0119stwa mazowieckiego, Wojciech Popielski z rodu Na\u0142\u0119cz\u00f3w, kanonik warszawski, podkanclerzy oraz Pawe\u0142 z Tr\u0105bek z rodu Prawdziwc\u00f3w, archidiakon warszawski. Na ten sejm wys\u0142a\u0142 kr\u00f3l swoich pos\u0142\u00f3w, i to nie byle jakich, co \u015bwiadczy o docenianej randze zagadnienia i przewidywanych trudno\u015bciach misji. Byli nimi do\u015bwiadczony na arenie mi\u0119dzynarodowej dyplomata, doradca Bony, biskup kamieniecki Wawrzyniec Mi\u0119dzyleski, z pochodzenia Mazowszanin, oraz kasztelan biechowski Miko\u0142aj Russocki. Poza przekazaniem kondolencji dla Anny mieli oni za\u0142atwi\u0107 spraw\u0119 pogrzebu ksi\u0119cia Janusza, zgodnie bowiem z \u00f3wczesnym ceremonia\u0142em dynastycznym oczekiwano na przej\u0119cie w\u0142adzy przez nast\u0119pc\u0119 zmar\u0142ego. G\u0142\u00f3wnym zadaniem poselstwa by\u0142o wi\u0119c wyja\u015bnienie stanowiska kr\u00f3lewskiego w sprawie mazowieckiej: kr\u00f3l nie chce niczyjej krzywdy, przeciwnie sk\u0142onny jest zagwarantowa\u0107 zar\u00f3wno ksi\u0119\u017cniczce jak i szlachcie mazowieckiej poszanowanie ich praw, niemniej z obj\u0119cia ksi\u0119stwa nie rezygnuje, poniewa\u017c to mu si\u0119 nale\u017cy zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi umowami. W trakcie rozm\u00f3w strona mazowiecka opowiedzia\u0142a si\u0119 za ksi\u0119\u017cniczk\u0105, podtrzymuj\u0105c jej prawa dziedziczenia oraz gro\u017c\u0105c, \u017ce nie cofnie si\u0119 przed rozlewem krwi w jej obronie. Wyznaczenie terminu pogrzebu przez kr\u00f3la poczytano za niepo\u017c\u0105dan\u0105 ingerencj\u0119 w wewn\u0119trzne sprawy ksi\u0119stwa i uchylono go pod pozorem nieistotnych przeszk\u00f3d.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003ECharakterystyczne, \u017ce w trakcie pertraktacji Mazowszanie zakwestionowali sam fakt zale\u017cno\u015bci lennej Ksi\u0119stwa od Korony. Dla obalenia jakichkolwiek w\u0105tpliwo\u015bci na ten temat nadworny historiograf kr\u00f3lestwa Bernad Wapowski opracowa\u0142 w oparciu o D\u0142ugosza ca\u0142y elaborat wywodz\u0105cy w spos\u00f3b niezbity nierozerwalny zwi\u0105zek Mazowsza z Koron\u0105 od czas\u00f3w pierwszych jeszcze legendarnych Piast\u00f3w.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003ETon wypowiedzi mazowieckich wskazuje, \u017ce szlachta tamtejsza, tak niedawno odwo\u0142uj\u0105ca si\u0119 do kr\u00f3la polskiego przeciwko samow\u0142adztwu i uciskowi fiskalnemu ostatnich swoich Piast\u00f3w, tym razem opowiedzia\u0142a si\u0119 za ksi\u0119\u017cniczk\u0105. Obok wsp\u00f3\u0142czucia dla Anny i swoistego przywi\u0105zania do ko\u0144cz\u0105cej si\u0119 miejscowej dynastii, obok programu obrony w\u0142asnej niepodleg\u0142o\u015bci z poprzednio wymienionych pobudek, mog\u0142o tu r\u00f3wnie\u017c wchodzi\u0107 w gr\u0119 wyrachowanie, \u017ce tego rodzaju postawa przyniesie w efekcie wi\u0119ksze ust\u0119pstwa ze strony kr\u00f3lewskiej. Nie na innych motywach opiera\u0142o si\u0119 zapewne post\u0119powanie ksi\u0119\u017cniczki Anny. Nie mia\u0142a ona nic do stracenia wobec kilkukrotnych, stosunkowo niedawnych postanowie\u0144 z lat 1462\u20131523: wy\u0142\u0105cza\u0142y one stanowczo dziedziczenie lenna mazowieckiego w linii \u017ce\u0144skiej. Spr\u00f3bowa\u0142a wi\u0119c wzorem swych krewniaczek sprzed p\u00f3\u0142 wieku uzurpowa\u0107 sobie w\u0142adz\u0119 ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105. Nazajutrz niemal po \u015bmierci Janusza obj\u0119\u0142a Anna przewodniczenie w s\u0105dach i przybra\u0142a tytu\u0142 \u201ejedynej ksi\u0119\u017cnej, dziedziczki Mazowsza\u201d. Liczy\u0142a na to, \u017ce je\u015bli nawet nie uda si\u0119 jej utrzyma\u0107 przy w\u0142adzy, to wywalczy sobie w ten spos\u00f3b korzystniejsze warunki zaopatrzenia.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EProwadzone w tej atmosferze i przy obustronnej nieust\u0119pliwo\u015bci pertraktacje oficjalne nie mog\u0142y da\u0107 oczywi\u015bcie rezultat\u00f3w poza wzajemnym wyja\u015bnieniem stanowisk. Pos\u0142owie kr\u00f3lewscy nie opuszczali jednak Warszawy, przygotowuj\u0105c grunt na przyjazd kr\u00f3la drog\u0105 kontakt\u00f3w osobistych z przedstawicielami szlachty, a zapewne i z ksi\u0119\u017cniczk\u0105. Kiedy bowiem \u003Cstrong\u003Ekr\u00f3l Zygmunt\u003C\/strong\u003E z pocztem co znamienitszych dygnitarzy nadci\u0105gn\u0105\u0142 z Prus Kr\u00f3lewskich wypad\u0142o mu sp\u0119dzi\u0107 blisko dwa tygodnie w Sochaczewie przed przekroczeniem granicy Ksi\u0119stwa, oczekuj\u0105c na wyniki i na relacj\u0119 wys\u0142anych przodem komisarzy. Gdy za\u015b \u003Cstrong\u003Eprzyby\u0142 25 sierpnia do Warszawy\u003C\/strong\u003E, opor\u00f3w ju\u017c nie napotka\u0142. Przeciwnie w stosunkowo kr\u00f3tkim czasie i \u003Cstrong\u003Ebez sprzeciwu ze strony mazowieckiej\u003C\/strong\u003E za\u0142atwi\u0142 kilka zasadniczych spraw przes\u0105dzaj\u0105cych \u003Cstrong\u003Eprzy\u0142\u0105czenie Ksi\u0119stwa do Korony\u003C\/strong\u003E.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EPrawdopodobnie pierwsze dwa lub trzy tygodnie pobytu kr\u00f3lewskiego up\u0142yn\u0119\u0142y poza odprawieniem wreszcie uroczysto\u015bci pogrzebowych ksi\u0119cia Janusza, na uzgodnieniu obustronnych \u017c\u0105da\u0144. Mog\u0142oby o tym \u015bwiadczy\u0107 sfinalizowanie w ci\u0105gu nast\u0119pnych dni mi\u0119dzy 10 a 20 wrze\u015bnia spraw bardzo istotnych a wymagaj\u0105cych dok\u0142adniejszego przygotowania. I tak aktem z dnia 10 wrze\u015bnia wyznaczy\u0142 kr\u00f3l Annie sute zaopatrzenie do chwili jej zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia w dobrach oprawnych jej matki, obejmuj\u0105cych bogate starostwa w Liwie, Latowiczu i Garwolinie, miasto Goszczyn z folwarkiem w B\u0105dkowie i wsiami do\u0144 nale\u017c\u0105cymi, miasta Osiecko wraz z podleg\u0142ymi im kluczami i Piaseczno. Mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce zabezpieczenie ksi\u0119\u017cniczki stanowi\u0142o zasadniczy warunek bezpo\u015brednio po nim nast\u0119puj\u0105cego aktu, o decyduj\u0105cej dla Korony donios\u0142o\u015bci: w dniu 13 wrze\u015bnia odebra\u0142 kr\u00f3l przysi\u0119g\u0119 wierno\u015bci od szlachty mazowieckiej, sk\u0142adaj\u0105c wzajem zobowi\u0105zanie, \u017ce zatwierdzi na najbli\u017cszym sejmie jej prawa i przywileje. W kilka dni potem Zygmunt przyrzek\u0142 wyp\u0142aci\u0107 posag drugiej siostrze zmar\u0142ych ksi\u0105\u017c\u0105t Zofii, \u017conie palatyna w\u0119gierskiego Stefana Batorego (stryja p\u00f3\u017aniejszego kr\u00f3la polskiego), kt\u00f3rej roszczenia do sukcesji mazowieckiej podnosi\u0142 i w jej imieniu interweniowa\u0142 poprzednio, poleg\u0142y niedawno pod Mohaczem kr\u00f3l w\u0119gierski, Ludwik. Wreszcie 20 wrze\u015bnia ustanowi\u0142 kr\u00f3l nowy urz\u0105d tymczasowego namiestnika dla Ksi\u0119stwa \u2013 wicesgerenta, kt\u00f3rym mia\u0142 by\u0107 oddzielnie nominowany ka\u017cdorazowy wojewoda mazowiecki. Pierwszym wicesgerentem zosta\u0142 wi\u0119c Feliks Brzeski.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EW ten spos\u00f3b rozbroi\u0142 kr\u00f3l swoich przeciwnik\u00f3w, a w\u0142a\u015bciwie uwzgl\u0119dni\u0142 szeroko ich \u017c\u0105dania. \u003Cstrong\u003EKsi\u0119\u017cniczka na otarcie sierocych \u0142ez otrzyma\u0142a w u\u017cytkowanie ogromne w\u0142o\u015bci\u003C\/strong\u003E, szlachta mazowiecka \u2013 \u003Cstrong\u003Epoz\u00f3r odr\u0119bno\u015bci\u003C\/strong\u003E Ksi\u0119stwa w postaci nowo ustanowionego a nie maj\u0105cego odpowiednika w innych ziemiach urz\u0119du wicesgerenta; wreszcie najwy\u017cszy dygnitarz mazowiecki uj\u0119ty zosta\u0142 \u0142ask\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105 przez powierzenie mu tej kluczowej pozycji. Dla unikni\u0119cia zadra\u017cnie\u0144, czy te\u017c nie maj\u0105c jeszcze dostatecznie skrystalizowanego programu nie rozstrzyga\u0142 na razie Zygmunt stanowiska prawno-politycznego Ksi\u0119stwa w Koronie, odk\u0142adaj\u0105c spraw\u0119 do najbli\u017cszego sejmu. Zostawiwszy natomiast za\u0142ogi w wi\u0119kszych miastach i obj\u0105wszy w ten spos\u00f3b ksi\u0119stwo w posiadanie ju\u017c 23 wrze\u015bnia powr\u00f3ci\u0142 kr\u00f3l do Krakowa, a kancelaria koronna wprowadzi\u0142a do jego tytulatury ksi\u0119stwo mazowieckie.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EZako\u0144czony w niespodziewanie b\u0142yskawicznym tempie pierwszy etap batalii o reszt\u0119 mazowieckiej ziemi by\u0142 niew\u0105tpliwie wygrany. Zas\u0142uga to nie tylko ostro\u017cnego dzia\u0142ania cechuj\u0105cego Zygmunta I, ale r\u00f3wnie\u017c zr\u0119czno\u015bci politycznej tego, kt\u00f3ry odegra\u0142 w tej akcji niepo\u015bledni\u0105 rol\u0119, tj. biskupa Mi\u0119dzyleskiego. Nie bez jego udzia\u0142u zapewne jako po\u015brednika sekretnych \u017cycze\u0144 Bony wysz\u0142a wkr\u00f3tce potem ze strony mazowieckiej koncepcja utrzymania tytu\u0142u ksi\u0105\u017c\u0119cego przez oddanie go synowi kr\u00f3lewskiemu Zygmuntowi Augustowi. Projekt ten odpowiada\u0142 separatystycznym tendencjom mo\u017cnow\u0142adztwa mazowieckiego i podtrzymywa\u0142 wielowiekow\u0105 tradycj\u0119, tote\u017c trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce uzyska\u0142 gor\u0105ce poparcie. Natomiast szlachta koronna b\u0119d\u0105c zdecydowanie przeciwna dynastycznej polityce Bony z obawy zagro\u017cenia nie tylko zasady wolnej elekcji, ale w konsekwencji tak\u017ce innych swych przywilej\u00f3w, opar\u0142a si\u0119 na sejmie krakowskim w pocz\u0105tku r. 1527 realizacji tego zamierzenia. Pod naciskiem sejmu kr\u00f3l zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 wcieli\u0107 Mazowsze do Korony, ale z w\u0142a\u015bciw\u0105 mu przezorno\u015bci\u0105 nie przeprowadzi\u0142 tego od razu, ograniczaj\u0105c si\u0119 na razie do uzasadnienia odmowy obsadzenia Zygmunta Augusta na Ksi\u0119stwie argumentem, \u017ce sprzeczne by\u0142oby to z zasad\u0105 jego nierozdzielno\u015bci z Koron\u0105.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003ENa tym\u017ce sejmie dyskutowana by\u0142a r\u00f3wnie\u017c \u003Cstrong\u003Esprawa ewentualnego posagu Anny\u003C\/strong\u003E w zwi\u0105zku z ponawianymi przez ksi\u0119cia pruskiego Albrechta pro\u015bbami o jej r\u0119k\u0119 dla brata Wilhelma. Mimo poparcia stronnictwa propruskiego w senacie z Krzysztofem Szyd\u0142owieckim na czele ekspektatywy pruskie na uzyskanie w ten spos\u00f3b cho\u0107by cz\u0119\u015bci ziemi mazowieckiej spotka\u0142y si\u0119 ze zdecydowan\u0105 odpraw\u0105 ze strony izby poselskiej, kt\u00f3ra postanowi\u0142a wy\u0142\u0105cznie posag w skromnej wysoko\u015bci 10 tys. z\u0142. W tych warunkach ma\u0142\u017ce\u0144stwo Anny z Wilhelmem rozchwia\u0142o si\u0119.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003ELata 1527\u20131528, jak o tym m\u00f3wi\u0105 liczne uniwersa\u0142y i mandaty kr\u00f3lewskie czy mazowieckie pisma ulotne tre\u015bci separatystycznej, wype\u0142ni\u0142o \u015bcieranie si\u0119 dwu przeciwstawnych tendencji: mazowieckiej, pragn\u0105cej ocali\u0107 resztki autonomii, i koronnej, d\u0105\u017c\u0105cej do administracyjnego wcielenia Mazowsza, jak to mia\u0142o miejsce w ci\u0105gu XV w. z ksi\u0119stwami rawskim, sochaczewskim i p\u0142ockim, a wi\u0119c na prawach wojew\u00f3dztwa. Konsekwentna polityka Zygmunta Starego a zw\u0142aszcza pan\u00f3w koronnych sprawi\u0142a, \u017ce wobec nier\u00f3wnych si\u0142 ostateczny wynik tej walki by\u0142 z g\u00f3ry przes\u0105dzony.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EStoj\u0105c na gruncie bezpo\u015bredniej przynale\u017cno\u015bci Mazowsza do Korony kr\u00f3l ograniczy\u0142 zakres dzia\u0142ania sejmu mazowieckiego do inicjatywy wnioskodawczej do sejmu walnego i do roli najwy\u017cszej instancji s\u0105dowej mazowieckiej, od kt\u00f3rej przys\u0142ugiwa\u0142a jeszcze apelacja do sejmu walnego. Uparta opozycja Mazowsza o zawarowanie roli ustawodawczej cho\u0107by w sprawach wewn\u0119trznych rozbi\u0142a si\u0119 o spraw\u0119 wsp\u00f3\u0142uczestniczenia w ci\u0119\u017carach obrony kraju, od kt\u00f3rych pr\u00f3bowali si\u0119 uchyla\u0107 Mazowszanie. Zagadnienie by\u0142o zbyt istotne, \u017ceby sejm koronny zgodzi\u0142 si\u0119 zrezygnowa\u0107 z jego przeprowadzenia po swojej my\u015bli. Nie osi\u0105gn\u0105\u0142 tego wprawdzie sejm piotrkowski 1527\u20131528, ale ju\u017c w pocz\u0105tku r. 1529 op\u00f3r Mazowsza zaczyna s\u0142abn\u0105\u0107. Pozostawa\u0142o to w zwi\u0105zku z r\u00f3wnoczesnym wycofaniem si\u0119 Bony z zainteresowa\u0144 dynastycznych Mazowszem, jak r\u00f3wnie\u017c z uzale\u017cnieniem przez kr\u00f3la sprawy zatwierdzenia praw i przywilej\u00f3w szlachty mazowieckiej od uchwalenia przez ni\u0105 podatk\u00f3w.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003E\u003Cstrong\u003ECzas ju\u017c by\u0142 najwy\u017cszy\u003C\/strong\u003E, \u017ceby losy Mazowsza ostatecznie rozstrzygn\u0105\u0107, \u003Cstrong\u003Esprawa nabiera\u0142a bowiem niebezpiecznego dla interes\u00f3w polskich rozg\u0142osu w \u015brodkowej Europie\u003C\/strong\u003E. Obok wci\u0105\u017c zainteresowanych Hohenzollern\u00f3w zg\u0142aszali ca\u0142kowicie bezpodstawne pretensje Habsburgowie, a wobec oczywistego braku szans na ich powodzenie, wysun\u0119li fantastyczn\u0105 propozycj\u0119 pozyskania dla siebie Ksi\u0119stwa mazowieckiego w zamian za zwolnienie z zale\u017cno\u015bci lennej od cesarza, Bari, dziedzicznego ksi\u0119stwa Bony.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EOstatecznie na zwo\u0142anych w pocz\u0105tkach roku 1529 sejmie mazowieckim dosz\u0142o mi\u0119dzy Mazowszanami a delegatami koronnymi 11 lutego do ugody, moc\u0105 kt\u00f3rej ksi\u0119stwo zosta\u0142o wcielone do Korony na prawach wojew\u00f3dztwa, a szlachta mazowiecka zr\u00f3wnana w prawach i obowi\u0105zkach z koronn\u0105. Ugod\u0119 t\u0119 zatwierdzi\u0142 Zygmunt przywilejem piotrkowskim w dniu 27 grudnia 1529 r. Przywilej ten znosi\u0142 wszystkie ci\u0119\u017cary, daniny i \u015bwiadczenia, do kt\u00f3rych szlachta mazowiecka by\u0142a zobowi\u0105zana na rzecz ksi\u0105\u017c\u0105t, natomiast zatwierdza\u0142 prawa, przywileje i wolno\u015bci, jakie jej dot\u0105d przys\u0142ugiwa\u0142y. Przywilej piotrkowski b\u0119d\u0105cy pe\u0142n\u0105 realizacj\u0105 programu koronnego, stanowi\u0142 zarazem definitywn\u0105 likwidacj\u0119 odr\u0119bno\u015bci pa\u0144stwowo-ustrojowej Mazowsza. Jedyne co uda\u0142o si\u0119 szlachcie mazowieckiej uratowa\u0107 przez nast\u0119pne p\u00f3\u0142wiecze, to odr\u0119bno\u015b\u0107 prawno-s\u0105dow\u0105 uj\u0119t\u0105 w 1540 roku w oddzielnym kodeksie.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EW praktyce po\u0142udniowa po\u0142a\u0107 ksi\u0119stwa, stanowi\u0105ca zaopatrzenie ksi\u0119\u017cniczki Anny, pozostawa\u0142a jeszcze przez lat par\u0119 wy\u0142\u0105czona spod w\u0142adztwa Korony zar\u00f3wno w zakresie podatkowym, jak wojskowym i s\u0105dowym. Zach\u0142anna ksi\u0119\u017cniczka nie poprzesta\u0142a zreszt\u0105 wy\u0142\u0105cznie na zaopatrzeniu nadanym jej we wrze\u015bniu 1526 r. Ju\u017c z pocz\u0105tkiem roku nast\u0119pnego kr\u00f3l ulegaj\u0105c jej pro\u015bbom przyzna\u0142 jej coroczne \u015bwiadczenia z ziem mazowieckich nie wchodz\u0105cych w sk\u0142ad jej d\u00f3br. Jak gdyby nadane Annie w\u0142o\u015bci nie mog\u0142y wystarczy\u0107 na w\u0142a\u015bciwe utrzymanie jej dworu, uzyska\u0142a ona nadto 100 beczek rocznie piwa ciechanowskiego, r\u00f3\u017ca\u0144skiego i zakroczymskiego, 12 beczek ryb \u0142om\u017cy\u0144skich, 10 beczek warzonej soli, w nieograniczonej ilo\u015bci dziczyzn\u0119 (\u017cubry, jelenie, dziki z puszcz kr\u00f3lewskich), dr\u00f3b z kilku wsi itp., nie licz\u0105c wyp\u0142at got\u00f3wkowych.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EPocz\u0105tkowo ksi\u0119\u017cniczka utrzymywa\u0142a, \u017ce zam\u0105\u017c nie wyjdzie, p\u00f3ki jej kr\u00f3l nie zapisze w do\u017cywocie jej d\u00f3br panie\u0144skich. Ostatecznie po\u015blubi\u0142a ona w r. 1536 protegowanego Bony, m\u0142odszego od niej o 10 lat wojewod\u0119 podolskiego Stanis\u0142awa Odrow\u0105\u017ca ze Sprowy, licz\u0105c na to, \u017ce uda jej si\u0119 mazowieckie w\u0142o\u015bci zachowa\u0107. Wys\u0142a\u0144com kr\u00f3lewskim, \u017c\u0105daj\u0105cym w imieniu kr\u00f3la ich zwrotu, stawi\u0142a czynny op\u00f3r w dworze osieckim; podobnie poczynali sobie zarz\u0105dcy jej d\u00f3br. By\u0142a to znowu jak przed dziesi\u0119ciu laty pr\u00f3ba zdobycia si\u0142\u0105 nie przys\u0142uguj\u0105cych jej uprawnie\u0144 i pr\u00f3ba wygrania ostatniej swej szansy. Podobnie jak w r. 1526 przed przybyciem kr\u00f3la do Warszawy, Anna nie b\u0119d\u0105c pewna swej przysz\u0142o\u015bci nie omieszka\u0142a ogo\u0142oci\u0107 folwark\u00f3w i \u015bpichrzy, tak i teraz oszcz\u0119dza\u0142a na zasiewach, licz\u0105c si\u0119 z tym, \u017ce nie ona b\u0119dzie zbiera\u0107 plony.\u003C\/p\u003E\n\u003Cp\u003EKr\u00f3l zniewa\u017cony w osobach swoich przedstawicieli, kiedy nie pomog\u0142y namowy i perswazje, zacz\u0105\u0142 grozi\u0107. M\u0142ody Odrow\u0105\u017c licz\u0105c, \u017ce poza ustalonym pos\u0105giem zmusi kr\u00f3la swoim uporem do ust\u0105pienia lub do wykupna dziedzictwa Anny, zaci\u0105gn\u0105\u0142 ogromne d\u0142ugi na swych dobrach ruskich dla obrony mazowieckich w\u0142o\u015bci \u017cony. Ale Zygmunt pod wp\u0142ywem Bony, rozgniewanej post\u0119powaniem swego protegowanego, okaza\u0142 si\u0119 tym razem nieugi\u0119ty. Odrow\u0105\u017cowi cofni\u0119to tytu\u0142 wojewody podolskiego, co jego sytuacj\u0119 powa\u017cnie os\u0142abi\u0142o. Pozwani przed sejm oboje musieli si\u0119 ukorzy\u0107 i b\u0142aga\u0107 kr\u00f3la z kr\u00f3low\u0105 o lito\u015b\u0107. Wszystko na pr\u00f3\u017cno, sprawa by\u0142a przegrana. Odrow\u0105\u017com nie pozosta\u0142o nic innego pr\u00f3cz wycofania si\u0119 z Ksi\u0119stwa i przeniesienia si\u0119 na Podole. Rok 1537 przyni\u00f3s\u0142 wi\u0119c ostateczne za\u0142atwienie przewlekaj\u0105cej si\u0119 sprawy mazowieckiej; po jedenastu latach stara\u0144 i pokonywania coraz to nowych przeszk\u00f3d, ca\u0142e wreszcie Ksi\u0119stwo znalaz\u0142o si\u0119 pod ber\u0142em kr\u00f3lewskim.\u003C\/p\u003E","promotion":false}},{"id":"dfd842ee-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"Gallery","name":"Galeria zdj\u0119\u0107","description":"Galeria","content":[{"id":219116,"name":"resized_Konrad_I_Mazowiecki.jpg","image":"\/resource\/image\/1\/3\/72405\/219116\/0x0.jpg","description":"Konrad_I_Mazowiecki.jpg"},{"id":219118,"name":"resized_ksi\u0105\u017cka rycina.jpg","image":"\/resource\/image\/1\/3\/72405\/219118\/0x0.jpg","description":"resized_ksi\u0105\u017cka rycina.jpg"},{"id":219117,"name":"resized_PL_1_4_1-008_0004.jpg","image":"\/resource\/image\/1\/3\/72405\/219117\/0x0.jpg","description":"Fotokopia starodruku"}]},{"id":"dfd8b3b0-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"Attachment","name":"Za\u0142\u0105czniki:","description":"Za\u0142\u0105czniki do strony"},{"id":"6cb5c90f-b798-11ea-971f-0050568c03d4","type":"PageDescription","name":"","description":"Zajawka strony","content":{"desc":"Po bezpotomnej \u015bmierci ostatniego Piasta mazowieckiego, zgodnie z prawem, ksi\u0119stwo przechodzi\u0142o pod panowanie kr\u00f3la polskiego. Wprawdzie \u017cy\u0142y wci\u0105\u017c dwie Piast\u00f3wny, ale prawo dziedziczenia tronu ich nie uwzgl\u0119dnia\u0142o."}},{"id":"dfd99ff8-b6e3-11ea-971f-0050568c03d4","type":"PageMeta","name":"Data publikacji strony","description":"Metryczka strony","content":{"likeCount":0,"disLikeCount":0,"likeUrl":"\/admin\/counter\/count-like","showLikeButtons":false,"pubDate":"2025-03-20 12:39:05","modDate":"2025-03-20 12:46:07","tags":[],"newsPageUrl":"","config":{"html-id":"","css-class":"","css-style":"","name":"Data publikacji strony","header":"","enabled":true,"cacheable":false,"template":"component.phtml","render-mode":1,"reload-period":0,"show-from":null,"show-to":null,"properties-types":{"htmlId":"string","cssClass":"string","cssStyle":"string","name":"string","header":"string","enabled":"bool","cacheable":"bool","template":"string","renderMode":"int","reloadPeriod":"int"},"show-printer":false,"show-pdf":false,"show-add-date":true,"show-mod-date":true,"show-social":false,"contact-url":"","recommend-url":"","show-like-buttons":false,"export":false,"show-tags":false,"tag-url":"","show-publicator":true,"show-info-creator":true}}},{"id":"137febce-33f2-11eb-89f6-0050568c021d","type":"PageTitle","name":"Nag\u0142\u00f3wek strony","description":"Tytu\u0142 strony","content":{"title":"Ostatnie dni Ksi\u0119stwa Mazowieckiego"}},{"id":"476d2298-3409-11eb-89f6-0050568c021d","type":"PageMeta","name":"Przyciski drukowania","description":"Metryczka strony","content":{"likeCount":0,"disLikeCount":0,"likeUrl":"\/admin\/counter\/count-like","showLikeButtons":false,"pubDate":null,"modDate":null,"tags":[],"newsPageUrl":"","config":{"html-id":"","css-class":"","css-style":"","name":"Przyciski drukowania","header":"","enabled":true,"cacheable":false,"template":"component.phtml","render-mode":1,"reload-period":0,"show-from":null,"show-to":null,"properties-types":{"htmlId":"string","cssClass":"string","cssStyle":"string","name":"string","header":"string","enabled":"bool","cacheable":"bool","template":"string","renderMode":"int","reloadPeriod":"int"},"show-printer":true,"show-pdf":true,"show-add-date":false,"show-mod-date":false,"show-social":false,"contact-url":"","recommend-url":"","show-like-buttons":false,"export":true,"show-tags":false,"tag-url":"","show-publicator":false,"show-info-creator":false}}},{"id":"e47d1ad8-7110-11eb-a90d-0050568c868b","type":"Html","name":"kod html","description":"HTML","content":{"content":{"html":"\u003Cstrong\u003E\u003Cbr \/\u003EUWAGA\u003Cbr \/\u003EInformacje opublikowane przed 1 stycznia 2021 r. dost\u0119pne s\u0105 na stronie\u003Cspan\u003E\u0026nbsp;\u003C\/span\u003E\u003Ca href=\u0022https:\/\/archiwum.mazovia.pl\u0022\u003Earchiwum.mazovia.pl\u003C\/a\u003E\u003C\/strong\u003E\n\u003Cp\u003E\u003C\/p\u003E"}}},{"id":"395cc210-8012-11eb-a90d-0050568c868b","type":"PageThumbnail","name":"Miniatura strony","description":"Miniaturka strony","content":{"thumbnail":"\/resource\/image\/1\/3\/72405\/219115\/0x0.jpg","alt":"Rycina - Janusz Xia\u0328z\u0307e Mazowiecki.jpg","title":null,"author":"Fot. Ryc. Janusz Xi\u0105\u017ce Mazowiecki w: Cynkografia Banku Polsk., [1829\u20121862], nr sygn. G.33754\/waf.627, polona.pl"}}]}