Mazowsze. Serce Polski nr 8 (88) 2025
Nominacje Norwidowskie 2025
Autor: Fot. Arch. UMWM
W tym roku Nagrodę im. Cypriana Kamila Norwida Dzieło Życia za całokształt twórczości odbierze Jan Englert – wybitny aktor, uznany reżyser i pedagog. Twórca o niezrównanym dorobku. Zagrał ponad 450 ról teatralnych i filmowych, wyreżyserował ponad 75 spektakli. Postać wyjątkowa w historii polskiej sceny.
Filmografia oraz lista ról artysty robią ogromne wrażenie. Debiutował jeszcze jako dziecko, a po ukończeniu warszawskiej PWST szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych aktorów swojego pokolenia. Jako pedagog i wychowawca wielu pokoleń aktorów, przekazywał coś więcej niż tylko technikę – przekazywał etos zawodu. Jako dyrektor Teatru Narodowego stworzył scenę, która stała się przystanią dla najwybitniejszych twórców i filarem polskiego życia teatralnego.
– Kierowanie przez 22 lata Teatrem Narodowym to jest z pewnością dzieło życia Jana Englerta. Udało mu się stworzyć miejsce dla bardzo różnorodnej publiczności (…) z eklektycznym repertuarem, w którym swoje miejsce miały zarówno przedstawienia klasycyzujące, interpretujące arcydzieła dramatyczne, jak i prapremiery tekstów współczesnych. Różnorodność dotyczyła także zaproszonych do współpracy twórców – uzasadniła we wniosku Dorota Buchwald.
Literatura
Jakub Benedyczak – dziennikarz i publicysta radiowy. Nominowany za książkę „Oddział chorych na Rosję. Opowieść o Rosjanach czasów putinizmu”, wydawnictwo Znak Literanova.
– Patrzy na Rosję bez uprzedzeń, sentymentów i kompromisów. Nie boi się weryfikować opinii, które od zawsze były przyjmowane na Zachodzie i w Polsce jako pewnik. (…) Dzięki temu autor jest w stanie dokonać wiwisekcji siedmiu chorób głównych, na które cierpią Rosjanie – uzasadnia Izabela Marszał z Wydawnictwa Znak.
Maria Poprzęcka – historyczka i krytyczka sztuki. Nominowana za książkę „Śmierć przed obrazem. O sztuce, starości i znikaniu”, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria.
– Fascynująca, wybitna i pionierska rozprawa dotycząca sztuk plastycznych i życia łączy różne tradycje literackie oraz warsztat historyczki sztuki, popularyzatorki i pisarki. (…) w odkrywczy i pogłębiony sposób przybliża dzieła sztuki i literatury – uzasadnia Agnieszka Pindera, dyrektorka Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki.
Justyna Sobolewska – krytyczka literacka, pisarka i dziennikarka Nominowana za książkę „Jadwiga. Opowieść o Stańczakowej”, Wydawnictwo Znak.
– Wczytuje się w autofikcyjną twórczość Stańczakowej i przedziera się przez pełne niespodzianek archiwum pisarki. Odkrywa nie tylko fascynującą postać swojej babki, ale i jej zagmatwaną historię – argumentuje we wniosku Katarzyna Płaza, Wydawnictwo Znak.
MUZYKA
Łukasz Borowicz – dyrygent. Nominowany za płytę Grażyna Bacewicz, „Complete Symphonic Works Vol. 3 – Symphony No. 1, Concerto for Orchestra, Partita, Uwertura polska”.
– Album zawiera światowe prawykonanie nagrania I Symfonii kompozytorki, a także rzadziej wykonywane utwory. (…) Od strony wykonawczej płyta (...) zasługuje na najwyższe uznanie – znakomita orkiestra symfoniczna WDR z Kolonii świetnie oddała energię i niuanse brzmieniowe zapisane w partyturze – uzasadnia Jolanta Guzy-Pasiak.
Mikołaj Hertel – muzyk, kompozytor, pianista i wykonawca muzyki elektronicznej. Nominowany za musical „Dzikie łabędzie”, Mazowiecki Teatr Muzyczny im. Jana Kiepury w Warszawie.
– Przedsięwzięcie łączy klasyczną literaturę z nowoczesnym językiem muzycznym, tworząc uniwersalną opowieść o poświęceniu, sile dobra i przemianie duchowej. (…) zasługuje na szczególne wyróżnienie za oryginalność koncepcji, głęboki humanizm i artystyczny profesjonalizm – uzasadnia Iwona Wujastyk, dyrektor MTM.
Małgorzata Sarbak – klawesynistka, pedagog. Nominowana za interpretację i wykonanie utworów Pawła Szymańskiego podczas koncertu „Przełom. Jubileusz Pawła Szymańskiego”, Teatr Nowy w Warszawie.
– Najnowsze dokonania Małgorzaty Sarbak i reprezentowany przez nią etos artystycznej doskonałości są godne najwyższego uznania – uzasadniła we wniosku Katarzyna Naliwajek z Towarzystwa im. Witolda Lutosławskiego.
SZTUKI PLASTYCZNE
Mariusz Filipowicz – grafik, fotografik. Nominowany za wystawę „Numbers”, A_Galeria w Siedlcach.
– Prace Filipowicza nie są tworzone w kojącej estetyce. Przeciwnie, mają poruszać, buntować, zmuszać do działania i krytycznego myślenia. Tak jest również w przypadku wystawy „Numbers – argumentuje Anna Szyjkowska-Piotrowska.
Marek Szymański – fotografik, dokumentalista, fotoreporter. Nominowany za wystawę prac fotograficznych „Artysta i dzieło”, Galeria na Smolnej Domu Kultury Śródmieście w Warszawie.
– Szymański portretował swoich bohaterów w niezwykle osobisty i kunsztowny sposób. W sposób, który twarze będące częścią kultury zbiorowej, przenosi w strefę osobistej wrażliwości widza – uzasadnia we wniosku Paweł Michalik ze Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
Józef Wilkoń – ilustrator, malarz, rzeźbiarz, twórca plakatów i scenografii teatralnych. Nominowany za wystawę „Józef Wilkoń. Białe złoto”, Van Rij Gallery w Ćmielowie.
– Dotychczas nigdzie nieprezentowane prace, na paterach oraz płytach porcelanowych, to prawdziwa uczta dla zmysłów. Artysta przekształca porcelanę w niepowtarzalne płótno, na którym rozkwita jego wyobraźnia – uzasadnia Paweł Michalik ze Stowarzyszenie Autorów ZAiKS.
TEATR
Szymon Kuśmider – aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, reżyser, pedagog. Nominowany za rolę Falstaffa w spektaklu „Historia Henryka IV” Williama Shakespeare’a w reżyserii Ivana Alexandre’a, Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie.
– Kostium Falstaffa, jego charakteryzacja, wyeksponowany wydatny (sztuczny) kałdun, który wydaje się utrudniać mu ruchy, zmierzwione włosy i wieczna suchość w gardle, czekającego na kolejną szklaneczkę pijusa – wszystko to buduje postać budzącą uśmiech, ale i współczucie – motywuje Tomasz Miłkowski.
Marianna Linde – aktorka, piosenkarka. Nominowana za rolę studentki w spektaklu „Antygona w Molenbeek” Stefana Hertmansa w reżyserii Anny Smolar, w Teatrze Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie.
– Bardzo dobrze skonstruowana rola współczesnej Antygony, ponoszącej konsekwencje czynu dokonanego przez brata, to kreacja odsłaniająca zarówno aktorskie jak i wokalno-muzyczne zdolności aktorki. Antygona Marianny Linde to także ważna rola społecznie – argumentuje Katarzyna Flader-Rzeszowska.
Agnieszka Przepiórska – aktorka pedagożka, producentka. Nominowana za pomysł i główną rolę w spektaklu „Ocalone” na podstawie tekstu Piotra Rowickiego w reżyserii Mai Kleczewskiej, Dom Spotkań z Historią w Warszawie.
– To znaczące dokonanie moralne, społeczne i artystyczne. Akt przywracania pamięci o ofiarach zapomnianej zbrodni, dokonanej na kobietach stłoczonych przez oprawców z SS RONA na Zieleniaku przy Grójeckiej, w pierwszych dniach powstania warszawskiego. Teatr się o nie upomina – uzasadnia we wniosku Tomasz Miłkowski.
