Demografia wkracza do szpitali

W ostatniej dekadzie w Polsce liczba urodzeń spadła o blisko 40%. Tylko w latach 2015–2024 liczba noworodków zmniejszyła się z około 369 tys. do około 272 tys. rocznie. Tendencja ta widoczna jest również w województwie mazowieckim i przekłada się na mniejszą liczbę hospitalizacji pediatrycznych. Spadek zapotrzebowania na leczenie stacjonarne wynika także z rozwoju nowych technologii i postępu w medycynie. Coraz więcej badań diagnostycznych można zrealizować w trybie ambulatoryjnym, czyli bez konieczności pobytu w szpitalach. Wzrasta także dostępność i skuteczność terapii lekowych, a pacjent będący pod opieką poradni rzadziej kierowany jest do szpitala.

Reorganizacja świadczeń

W Otwocku pacjenci do 18 r.ż. trafiają w pierwszej kolejności na oddział pediatryczny szpitala powiatowego. Natomiast Oddział Chorób Płuc działający w Mazowieckim Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy jest ośrodkiem specjalistycznym dedykowanym pacjentom z całego województwa. Dane potwierdzają regionalny status placówki. W 2025 roku zdecydowana większość pacjentów oddziału pochodziła z Mazowsza – 87%, a z samego Otwocka – tylko 11%. Zapotrzebowanie na świadczenia nie jest jednak wysokie. W 2025 roku średnie obłożenie oddziału chorób płuc i gruźlicy w Otwocku wyniosło 54% przy 16 dostępnych łóżkach (od 2023 ich liczbę zmniejszono o połowę). Przy tak niskim obłożeniu pełne utrzymanie infrastruktury i wysokospecjalistycznego zaplecza jest organizacyjnie i ekonomicznie nieuzasadnione. Jednocześnie położony 27 km dalej szpital pediatryczny (przy ul. Niekłańskiej) jest bardziej dostępny dla pacjentów z całej aglomeracji warszawskiej.

Więcej alergii i astmy

W całym 2025 roku na otwockim oddziale chorób płuc leczono z powodu gruźlicy tylko 51 dzieci. Choroba, choć nadal istotna epidemiologicznie, występuje wśród dzieci coraz rzadziej. W ubiegłym roku były 63 nowe zachorowania w skali całego kraju. Jednocześnie dynamicznie rośnie liczba pacjentów z chorobami alergicznymi i obturacyjnymi. W 2021 roku z powodu astmy oskrzelowej hospitalizowano 118 dzieci, a w 2025 roku liczba ta wzrosła ponad dwukrotnie – do 219 hospitalizacji. Pacjenci, u których pojawia się niewydolność oddechowa wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, w tym dostępu do: intensywnej terapii pediatrycznej (OIOM), diagnostyki obrazowej wysokiej rozdzielczości i pulmonologii dziecięcej. To właśnie brak zaplecza intensywnej terapii w Otwocku stał się główną przesłanką do przeniesienia świadczeń do Warszawy.

W trosce o małych pacjentów

Dlatego Oddział Chorób Płuc i gruźlicy Mazowieckiego Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku zostaje przeniesiony do Szpitala Dziecięcego im. Bogdanowicza w Warszawie przy ul. Niekłańskiej. Placówka dysponuje pełnym zapleczem diagnostycznym i terapeutycznym, całodobowym dostępem SOR dla dzieci oraz oddziałem intensywnej terapii. A konsultacje lekarskie prowadzone są w wielu specjalizacjach.

– W naszym szpitalu mamy dostęp do pełnej diagnostyki oraz wysoko wyspecjalizowanej kadry. Już od wielu lat trafiają do nas dzieci z Otwocka, dlatego konsolidacja świadczeń naturalnie wzmacnia bezpieczeństwo pacjentów – mówi lek. med. Małgorzata Stachurska-Turos, dyrektorka Szpitala Dziecięcego im. prof. dr. med. Jana Bogdanowicza.

Szpital przy ul. Niekłańskiej uruchamia nowy oddział pulmonologii dziecięcej ze strefą izolacyjną dla pacjentów z chorobami zakaźnymi, w tym gruźlicą. Oddział ma status oddziału zakaźnego, co oznacza, że spełnia wszystkie normy sanitarne i może być wyłączony jako jednostka pierwszego reagowania w przypadku epidemii. W Warszawie będą odbywały się przyjęcia małych pacjentów oraz wszystkie wizyty planowe dotychczas i realizowane w Otwocku. Placówka utrzymuje również współpracę z Instytutem Chorób Płuc i Gruźlicy w zakresie diagnostyki mikrobiologicznej i badań patogenów.

Modernizacja placówki w Otwocku

Tymczasem Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku wdraża szeroko zakrojony plan modernizacyjny, obejmujący reorganizację świadczeń oraz inwestycje. Obecnie kluczowe działania to modernizacja ścieżki onkologicznej, rozbudowa zaplecza diagnostycznego, zwiększenie liczby badań patomorfologicznych i genetycznych, budowa nowoczesnego laboratorium mikrobiologicznego oraz kontynuacja przebudowy Pawilonu Głównego. Szpital pozyskał 58,5 mln zł z KPO, a łączna wartość wszystkich projektów inwestycyjnych wynosi ponad 101 mln zł.

– Dzięki środkom z KPO i samorządu Mazowsza rozwijamy diagnostykę i terapię pacjentów, tworzymy nowoczesne laboratoria i znacząco usprawniamy proces diagnostyki onkologicznej – mówi Anna Kamińska, dyrektorka placówki.

Do końca czerwca planowane jest zakończenie inwestycji w Pawilonie A, a w trzecim kwartale – reorganizacja świadczeń w Pawilonie C. W ramach prac zostanie utworzony zespół poradni w jednej lokalizacji z bezpośrednim dostępem do pracowni diagnostyki obrazowej i badań czynnościowych. 

Komentarz:

Anna Brzezińska członkini zarządu województwa mazowieckiego (klub KO)

Szpital w Otwocku prowadzi coraz szerszy zakres świadczeń zapewniając specjalistyczne leczenie chorób płuc. W 2024 roku utworzono nowy oddział chorób płuc, w 2025 roku placówka uzyskała dostęp do programów lekowych. W przyszłości szpital chciałby rozwijać rehabilitację pulmonologiczną oraz opiekę długoterminową dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością oddechową. To usługi, których w regionie brakuje.