Mazowsze. Serce Polski, nr 7 (99) 2026
Kleszcze
Autor: FOT. ZBYNEK POSPISIL/Getty Images
Pigułka wiedzy oraz ciekawostek na temat kleszczy.
0,001-0,005 g waży nienajedzony kleszcz (mniej niż ziarenko maku), samica – 0,2-0,06 g (tyle co małe ziarenko grochu)
850 osób zachorowało w 2024 r. na wirusowe odkleszczowe zapalenie mózgu (Źródło: NFZ Centrala)
2 najczęstsze choroby odkleszczowe w Polsce: borelioza (48 725 przypadków w 2025 r.) i kleszczowe zapalenie mózgu (935 przypadków w 2025 r. — 3,5-krotny wzrost w ciągu 6 lat).
MITY
- MIT: Każde ukąszenie oznacza boreliozę
Tylko część kleszczy jest zakażona. Do zakażenia dochodzi po 24-48h żerowania. Większość ukłuć nie kończy się zachorowaniem, ale każde wymaga obserwacji.
- MIT: Brak rumienia = brak boreliozy
Rumień wędrujący pojawia się u ok. 40-50% chorych. Jego brak nie wyklucza zakażenia. Zwracaj uwagę na gorączkę, bóle mięśni, stawów, objawy neurologiczne.
- MIT Kleszcza należy wykręcać
Prawidłowa technika: chwycić pęsetą przy skórze i pociągnąć pionowo ku górze — bez wykręcania. Wykręcanie zwiększa ryzyko urwania aparatu gębowego.
- NIEBEZPIECZNY MIT Szczepionka przeciw KZM nie jest potrzebna
Skuteczność >95%. Przy trzykrotnym wzroście zachorowań, braku leczenia i ryzyku trwałych powikłań — szczepienie jest zdecydowanie zalecane.
Najczęstsze miejsca żerowania
- za uszami
- pod pachami
- w okolicach pępka
- przy linii włosów
- w okolicach łokcia
- w pachwinach
- pod kolanami
- w okolicach ścięgna Achillesa
Jak się uchronić?
- zakryj możliwie jak najwięcej ciała,
- wybieraj jasną odzież,
- stosuj preparaty odstraszające kleszcze,
- zawsze oglądaj skórę po powrocie ze spaceru.
