Galę rozpoczął przewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego Ludwik Rakowski.

– To szczególna gala wręczenia nagród Cypriana Kamila Norwida. Dziękuję moim poprzednikom Piotrowi Foglerowi i Robertowi Soszyńskiemu, że tę tradycję rozpoczęli i przez lata kultywowali, byśmy dziś mogli się spotkać po raz 25. Dziękuję członkom kapituł, którzy wyłaniają nominowanych i laureatów. Wybory nie są proste, ale kapituły niezawodnie z tego obowiązku się wywiązują. Gratuluję serdecznie wyróżnionym nagrodą Dzieło Życia oraz wszystkim laureatom, laureatkom i nominowanym do tegorocznej nagrody im. Cypriana Kamila Norwida – powiedział Ludwik Rakowski, przewodniczący sejmiku. 

Laureaci nagrody Dzieło Życia

W kategorii Literatura to zaszczytne wyróżnienie trafiło do Andrzeja Żora – pisarza i historyka o szerokich zainteresowaniach i bogatym dorobku twórczym. Jest on autorem osiemnastu książek – biografii historycznych, esejów, publicystyki, powieści i opowiadań. Z powodzeniem łączy wiedzę historyczną z talentem narracyjnym. Bliskie są mu eseistyka i publicystyka, nie stroni również od literackiej fikcji.

– Bardzo dziękuję władzom sejmiku, dziękuję Związkowi Literatów Polskich za zgłoszenie, a jury za podjęty werdykt. Zaczynałem, jak każdy początkujący od prozy. Nigdy o poezję się nie pokusiłem. Z czasem zająłem się biografistyką historyczną. Wybrałem sobie kilka postaci z dziejów Polski, które myślą i działalnością racjonalną, a nie szablą, próbowali walczyć o los Polski. W gruncie rzeczy los Polski jest przedmiotem mojego głównego nurtu zainteresowań. Czy mi się to udało? Po części chyba tak, czego wyrazem jest choćby ta nagroda, za którą jeszcze raz dziękuję – powiedział Andrzej Żor. 

Statuetkę Muzyczną otrzymał wybitny kompozytor, ceniony pianista, pedagog i znakomity organizator życia muzycznego – Zygmunt Krauze. Jest on autorem oper, koncertów fortepianowych oraz muzyki teatralnej, tworzonej m.in. dla legendarnej Comédie Française. W jego twórczości ważne miejsce zajmują także kompozycje przestrzenno-muzyczne oraz dzieła powstające w wyniku śmiałych eksperymentów z zapisem dźwiękowym i brzmieniem fortepianu. Jest również inicjatorem i twórcą festiwalu Ogrody Muzyczne na Zamku Królewskim w Warszawie, który od lat wzbogaca życie kulturalne stolicy.

– Dziękuję za nadzwyczajną laudację. Wzruszyłem się. To, co chciałbym Państwu powiedzieć, to to, że urodziłem się w Warszawie i zawsze do niej wracałem, bo tutaj jest dobrze. Warszawa i Mazowsze to jest dobre miejsce, dobrze się tutaj czuję i dobrze jest mi z wami – tymi słowami zwrócił się do publiczności Zygmunt Krauze.

Nagrodę Dzieło Życia w kategorii Sztuki Plastyczne odebrał grafik, plakacista, rysownik, ilustrator i projektant form graficznych – Mieczysław Wasilewski. Mistrz syntetycznego obrazu i wyrazistego znaku, potrafiący za pomocą oszczędnych środków przekazywać złożone idee. Jego prace dowodzą, że minimalizm może być nośnikiem najgłębszych znaczeń. Siła jego prac tkwi nie w mnogości środków, lecz w pomyśle.

– Plakat musi mówić krótkim językiem. Wystarczy słowo, reszta jest gadaniem. Moim medium jest plakat oraz rysowanie. One się ze sobą łączą i dają mi przyjemność, radość. Muszę i chcę podziękować Państwu za to wyróżnienie, za nagrodę życia, które na szczęście jeszcze trwa i mam nadzieję potrwa. Cieszę się, że mogliśmy się spotkać – powiedział do zgromadzonych w Teatrze Polskim Mieczysław Wasilewski.

Tegoroczną laureatką Teatralnej nagrody Dzieło Życia została wszechstronna aktorka, reżyserka i ceniona wykładowczyni Akademii Teatralnej w Warszawie – Irena Jun. Wyjątkowe miejsce w jej karierze zajmuje twórczość Samuela Becketta. Mistrzyni słowa, konsekwentnie rozwijająca własny, wyrazisty język sceniczny. Szczególne miejsce w jej dorobku zajmuje teatr jednego aktora. Występowała na scenach w całej Polsce, ale najmocniej związała się z Warszawą i Teatrem Studio.

– Kochani Państwo, bardzo Wam dziękuję. Jestem bardzo wzruszona, że mogłam się tu znaleźć razem z Wami. Nie ma słów wdzięczności dla aktora, dla twórcy, za to co się zdarzyło. Nasze spotkanie nie jest czymś zwykłym – niosę je jako rozkoszną tajemnicę – zakończyła podziękowania Irena Jun.

Docenieni za dzieło i kreację 2025 roku

Laureatem w kategorii Literatura okazał się publicysta, krytyk i historyk architektury Grzegorz Piątek i jego książka „Świątynia i śmietnik. Architektura dla życia” (wydawnictwo W.A.B.). To łącząca esej, reportaż, pamiętnik i manifest opowieść o warszawskiej architekturze, służącej dobremu życiu: przedszkolach, węzłach przesiadkowych czy toaletach publicznych. Autor zwraca się ku architekturze codzienności – miejscom niepozornym i często pomijanym, choć mającym bezpośredni wpływ na jakość życia. Patrzy na nie, nie tylko jak architekt, ale przede wszystkim jak użytkownik, pytając o wygodę, dostępność i rzeczywistą użyteczność przestrzeni.

Laureat, odbierając statuetkę, nie krył dumy z wyróżnienia.

– Nagroda Norwida daje mi wiele powodów do radości. Ostatnio narzekaliśmy z koleżanką, że w mediach jest coraz mniej miejsca na krytykę literacką. A pisanie o książkach sprowadza się do dyskusji, o czym książka jest i jak się wpisuje w bieżące debaty czy spory. Moje książki są zawsze o czymś, one się też wtrącają, ale zależy mi również, aby były dobrze napisane. I tę właśnie nagrodę odbieram jako docenienie, że jest to też dobra literatura – zaznaczył Grzegorz Piątek.

W tym roku Kapituła Muzyczna zdecydowała, że statuetka trafiła do prof. Beaty Bolesławskiej-Lewandowskiej – autorki książki „Mycielski. Między muzyką a polityką”. Laureatka od lat bada polską muzykę współczesną. Przybliża sylwetki jej twórców, pokazując ich dorobek w szerokim kontekście kultury i historii. Szczególne miejsce w jej pracy zajmuje Zygmunt Mycielski – kompozytor, pisarz i krytyk, którego twórczość oraz biografię konsekwentnie odkrywa przed współczesnymi odbiorcami.

– Dziękuję kapitule za wyróżnienie muzykologów. Iwono, Łukaszu, serdecznie Wam gratuluję! My często pracujemy w cieniu archiwów i bibliotek, nie jesteśmy na estradach, ale nasza praca jest niesłychanie ważna. Tym bardziej jestem wdzięczna za tę nagrodę. Moja książka jest biografią niezwykłą. Zbigniew Mycielski znacznie wykraczał poza świat muzyki. To właściwie historia polskiej kultury, w której przegląda się wiele postaci – podkreśliła Beata Bolesławska-Lewandowska.

W kategorii Sztuki Plastyczne nagrodę otrzymał Majid Jammoul – Syryjczyk od lat związany z Warszawą. Kapituła doceniła jego wystawę monograficzną „Sublimacja emocji. Sztuka Majida Jammoula. Rzeźba, medalierstwo, grafika”, którą można było zobaczyć w Muzeum Mazowieckim w Płocku.

– Pięćdziesiąt osiem lat temu, gdy przybyłem do Warszawy, nie przeszło mi przez myśl, że zwiąże się z Polską, jej kulturą, jej ludźmi tak silnie, że stanie się ona moim prawdziwym domem. Wierzę, że misją sztuki jest dawanie siły do podniesienia się po wypadku, a nie tylko pokazywanie dramatu. Wystawa „Sublimacja emocji” narodziła się z potrzeby serca. Tytułowa sublimacja to zmiana cierpienia i strachu w nadzieję, a myślą przewodnią był feniks. Jestem ogromnie wzruszony i wdzięczny za wybór mojej wystawy. Ta nagroda to dla mnie wyjątkowe wyróżnienie – powiedział Majid Jammoul.

Uznanie jury w kategorii Teatr zdobył Jan Klata. Statuetkę odebrał za reżyserię, adaptację i opracowanie muzyczne spektaklu „Termopile polskie” Tadeusza Micińskiego. Sztukę wystawił w Teatrze Narodowym w Warszawie z okazji 260-lecia narodowej sceny. Spektakl, osnuty wokół postaci księcia Józefa Poniatowskiego, jest opowieścią o historii naszej części Europy, narodowej wspólnocie i powracających doświadczeniach wojny.

– Teatr to jest sport zespołowy. Ja dostaję nagrodę, a jest mnóstwo współpracowników – fantastycznych aktorów i inscenizatorów Teatru Narodowego, którzy przyczynili się, że „Termopile Polskie” mają taki a nie inny kształt sceniczny. I ja z radością podpisuję się pod ich sukcesem – podkreślił Jan Klata.

W ten wyjątkowy wieczór laureaci otrzymali także nagrody pieniężne – za całokształt twórczości 55 tys. zł, za 2025 rok – 40 tys. zł a za nominację 15 tys. zł.